Meer weten over doopsgezinden en remonstranten?
 

Zeg maar ja tegen het leven!

Naar de startpagina

 

Startpagina Kerkdiensten Nieuws / agenda Concerten Overdenkingen De gemeente Kerkhuur


Wat hebben frater Venantius, Edvard Munch en Dag Hammerskjøld gemeen? Welnu. De eerste zong:

Zeg maar ja tegen ‘t leven, ja tegen ‘t leven
Van je Amen en je Gloria joechee
Zeg maar ja tegen ‘t leven, ja tegen ‘t leven
Anders zegt ‘r ‘t leven nog nee

Een komisch en sarcastisch bedoelde tekst. Hammerskjøld was zeer serieus toen hij met Pinksteren 1961 in zijn dagboek schreef:

Ik weet niet wie – of wat – de vraag stelde.
Ik weet niet wanneer zij gesteld werd.
Ik herinner me niet dat ik antwoordde.
Maar eens zei ik ja, tegen iemand – of iets.

In het schilderij dat hier op de pagina prijkt, klinkt Edvard Munchs JA tegen het leven. Het is een gigantisch schilderij – ruim 4½ bij 7½ meter! Het is speciaal geschilderd voor de aula van de universiteit van Oslo. Wie het werk van Munch kent, verbaast zich misschien over dit schilderij.

Edvard Munch - De zonHij is bekend van schilderijen als De Schreeuw, Melancholie en over de dood van zijn zusje. Die schilderijen tonen het verdriet van het leven, de kwetsbare kant ervan. Maar dit schilderij is anders. Hier klinkt een krachtig JA tegen het leven. Munch schilderde het tussen 1909 en 1916. Het was het eerste nieuwe motief dat hij schilderde na een moeilijke periode. Na opname in een psychiatrische kliniek vanwege een ernstige depressie, keert Munch terug naar Noorwegen en vestigt zich aan de kust van de Oslofjord en vindt een zekere rust. En hier, aan de Oslofjord, op het terras van zijn huis in Skrubben, ziet hij elke dag de zon opkomen. En deze zonsopkomst zien we hier afgebeeld. Het is een groot JA tegen het leven. Munch kan het leven weer omarmen.

Tijdens het schilderen van het schilderij zijn er foto’s gemaakt van Munch. Wie deze foto’s ziet, kan niet anders dan zich afvragen: wie schenkt wie nu eigenlijk het leven? Is het Munch, de schilder, die het schilderij tot leven brengt? Of is het het schilderij dat Munch tot leven wekt? Hij ziet er zo gelukkig uit. Een andere man is opgestaan na de donkere nacht waar hij doorheen is gegaan.

JA zeggen is echter niet eenvoudig. Misschien moet het je gegeven worden. Maar dan ben je er nog niet. Het is iets wat je overkomt én een bewuste handeling van jezelf. Het is denk ik een beetje van jezelf en een beetje van dat iets of iemand waarover Hammeskjøld spreekt. De keuze voor het leven maak je zelf én hij wordt je gegeven. Het is genade én keuze.

We kunnen, denk ik, hoe moeilijk dat ook is, kiezen voor het leven. Dat dat niet altijd eenvoudig is en soms zelfs onmogelijk, is ook een feit. Niet iedereen kan het leven omarmen, het goede in mensen zien, ervoor kiezen tekenen van hoop en liefde te zien. Willen geloven dat het laatste woord niet is aan de duisternis, maar aan het licht, niet is aan de dood maar aan het leven. Willen geloven dat liefde sterker is dan de dood. Dat betekent niet je ogen sluiten voor de pijn, de wreedheid en de kwetsbaarheid van het leven. Integendeel. JA zeggen tegen het leven is het leven aanvaarden in zijn volheid, in zijn verdriet en in zijn vreugde.

En JA zeggen is ook het vertrouwen op de ander/Ander die JA zegt tegen jou. Een mooie Pinkstergedachte.

Laura van Asselt

Lokroep, apr-mei 2018

 
Contact Suggesties of opmerkingen mailen?