Meer weten over doopsgezinden en remonstranten?
 

Gelukkig nieuwjaar

Naar de startpagina

 

Startpagina Kerkdiensten Nieuws / agenda Concerten Overdenkingen De gemeente Kerkhuur


De afgelopen weken hebben we elkaar overvloedig een gelukkig nieuwjaar toegewenst. Er valt van alles op dit gebruik af te dingen en dat scharniert vooral rond de vraag wat een gelukkig jaar eigenlijk is. En gaat het nou om een gelukkig nieuwjaar of om geluk in het nieuwe jaar? En bedoel je dan met geluk: geen pech? Of gezondheid? Of het goede? Maar wat is dat dan weer? De beste wensen? Zijn goede wensen niet genoeg? Is het niet een beetje potsierlijk om elkaar dat zo maar toe te wensen als je niet op de hoogte bent van elkaars gemoedstoestand en particuliere omstandigheden?
Met al die vragen, mitsen en maren en kanttekeningen zou je de wens 'gelukkig nieuwjaar' bijna niet meer durven uit te spreken. Maar wat een onzin! Het gaat erom dat je elkaar iets goeds toewenst, noem het gelukkig nieuwjaar! Dat je aan de ander denkt en hem in zijn situatie alle goeds gunt. Dat je haar toewenst dat geluk haar ten deel mag vallen, al is dat, gegeven de omstandigheden, dat het zal lukken er het komende jaar het beste (!?) van te maken. Ja, het is goed en ontroerend om elkaar een gelukkig nieuwjaar toe te wensen. Zo vaak wensen we een ander niet iets toe. We verwensen anderen wel regelmatig.

Toch nog iets over dat geluk van gelukkig nieuwjaar. Er wordt vaak beweerd dat niets zo universeel is als het streven naar geluk. Geluk is dan ook al eeuwen lang onderwerp van diep getob en gefilosofeer. Augustinus schrijft dat 'de wens om gelukkig te zijn fundamenteel is voor de mens; het is de drijfveer achter al onze daden. Niets op deze wereld is zo heilig, begrijpelijk, verlicht en constant als onze wil om gelukkig te zijn, en vooral onze wil om uitsluitend gelukkig te zijn. Dat ligt in onze natuur.' Het streven naar geluk wordt ook benadrukt in andere culturen. Zo stelt de boeddhistische monnik Matthieu Ricard uit Frankrijk in zijn Pleidooi voor geluk dat 'de belangrijkste aspiratie, die ten grondslag ligt aan iedere andere aspiratie, de wens is om een voldoening te vinden die sterk genoeg is om onze levenslust te voeden. Die wens luidt: 'Laat ieder ogenblik van mijn leven en dat van anderen er een van vreugde en innerlijke vrede zijn'.' Voor Plato lag dit zo voor de hand dat hij zich afvroeg of de kwestie wel aandacht verdiende want 'wie wil er nou niet gelukkig zijn?' Aristoteles en Epicurus beweerden dat voor een volledig geluk intelligentie en wilskracht is vereist. Volgens hen moet je nadenken over je keuzes en doelen en je inspannen om die te bereiken. Voorbeeld is een liefhebber van muziek die ervan droomt hiervan zijn beroep te maken. Hij zal uren per dag moeten besteden aan het leren bespelen van zijn instrument; hij zal daarvoor andere liefhebberijen en genoegens moeten opgeven. In deze denkwijze is geluk dus maakbaar. Je kiest ervoor om de weg te bewandelen die jou geluk zal brengen.

Daar ligt nu een probleem. Hoe weten we wat de weg naar ons geluk is? Laat staan dat we weten wat we er voor moeten doen en voor moeten laten. Vorig jaar had ik het erover in de 12+ en 15+ groep. Zij behoren tot een groep die opgroeit met het idee dat een gelukkig leven het Facebook leven is: met veel vrienden en altijd wat leuks om te posten of wat leuks in het verschiet. Het leven is een feest waarin je zelf de slingers ophangt en dat altijd even enthousiast doet, het liefst met anderen, met veel anderen. Laat nooit merken dat je geen zin hebt in al die sociale contacten want dan ben je spelbreker/een loser. Hoe bepaal je in die hectiek nog wat je eigenlijk gelukkig maakt? Wat geluk eigenlijk is. De antwoorden waren verrassend nuchter. 'Ik ben gelukkig als ik mijn huiswerk af heb'. Of: 'ik voel me gelukkig als de sfeer in de klas goed is, als we elkaar helpen'. Eentje zei: 'ik vind gelukkig een groot woord. Als de proefwerkweek erop zit en ik heb hard gewerkt, dan ben ik tevreden. Tevreden zijn is eigenlijk al genoeg. Het is een fijn gevoel'. Zo simpel kan het zijn, daar kan geen filosoof tegenop. Mijn wens voor ons allemaal en tevens de moraal van dit verhaal citeer ik uit de brief aan de Filippenzen, hoofdstuk 1 vers 9 en 10: Ik bid dat uw liefde blijft groeien door inzicht en fijnzinnigheid, zodat u kunt onderscheiden waar het op aankomt. En: gelukkig nieuwjaar!
 

Laura van Asselt

Lokroep, jan-feb 2018

 
Contact Suggesties of opmerkingen mailen?